Blog Nam Hải Trường Sơn Hân Hạnh Đón Chào Bạn



Đối với bạn, nỗi lo lắng của vợ chẳng khác gì bát nước lã—nhạt nhẽo vô vị, chỉ đến khi nhuốm bệnh bạn mới cảm thấy hương nó nồng, vị nó ngọt. Còn niềm ân cần của tình nhân thì giống hệt ly đá chanh—giữa mùa hè một ngày một ly e rằng chẳng đủ để giải khát. Trong khi đó, mối quan tâm của hồng nhan tri kỷ thì thoang thoảng như tách cà phê nóng—làm việc mệt nhoài đến nửa đêm, càng nhâm nhi càng cảm thấy tỉnh táo.
Câu Chuyện... Để Đời
Tuyết rơi tầm tã. Trời đất mông lung sau tấm màn trắng xám. Núi đồi trùng trùng điệp điệp nhưng chẳng thấy bóng chim bay. Vạn nẻo đường đi vắng hoe không một vết chân người. Chỉ có một chiếc tam bản cô đơn... bồng bềnh giữa dòng sông buốt giá.

Eleanor Roosevelt once said, "The future belongs to those who believe in the beauty of their dreams." It is time for those still intoxicated with power and corruption in Vietnam to sober up and purify themselves to join hands with the flag-wavers ...

Việt Nam: Con Hổ Cùng Đồ Mạt Lộ
Giống như tại Trung Quốc, ĐCSVN cũng bám chặt vào hệ thống xí nghiệp nhà nước để tạo phương tiện áp đặt quyền kiểm soát chính trị vào nền kinh tế. Tuy nhiên tầng lớp quản lý kinh tế có quan hệ chính trị nhưng bất tài lại được phép ...

Ai Sẽ Thống Trị Thế Giới?
Tất cả mọi kế hoạch này đều có thể thực hiện được bởi vì người Hoa Kỳ đã vùng dậy để đấu tranh cho lý tưởng bình đẳng chính trị, và hệ thống chính trị Hoa Kỳ đã triển khai đầy đủ sức bao dung để tạo điều kiện cho họ làm điều đó.

Tán Tỉnh
Này em mình gặp ở đâu
Sao mà như thể quen lâu lắm rồi
À ... ha ... có phải từ hồi
Em sang gánh nước bên đồi thông xanh
Lối về khúc khuỷu tròng trành
Nước vương ướt áo nhìn anh bẽ bàng


Bắc Kinh Là Cơn Ác Mộng Vĩnh Hằng
Bên kia là một thành phố tràn trề tuyệt vọng. Tôi gặp họ trên những chiếc xe buýt công cộng, tôi nhìn vào đôi mắt của họ và tôi thấy họ chẳng ôm ấp hy vọng gì. Thậm chí họ chẳng thể tưởng tượng..


Mẹ Cá Bống
Nhớ thuở lên ba
Mẹ ẳm bồng
Tiếng ru trầm bổng
Vòng tay ấm
Chén cơm hâm nóng
Môi thổi


Khổ Hạnh
Linh hồn anh hấp hối
Giữa vực sâu tăm tối"
Mất rồi, em mất rồi!
Đời còn ai cứu rỗi"
Áo cà sa mặc vội
Cố quên mùi tóc rối



Ngày 10 tháng 12 năm 2011

Chư Pháp Vô Ngã

Thầy ngước nhìn bà con, nói tiếp:

"Trước khi đi vào phạm trù vô ngã chúng ta cần hiểu ngã là cái chi chi. Nếu được hỏi về vấn đề này có lẽ nhiều người sẽ nhanh nhẹn đáp rằng ngã là ta, là cái tôi. Từ một góc độ nào đó trong cách nhìn của thế nhân, nói như vậy không có gì là sai lầm. Nhưng trên bình diện tín ngưỡng và tư tưởng, ngã đã sớm trở thành một thuật ngữ triết học trọng yếu bao hàm một nội dung sâu sắc.

         Ði ngược dòng lịch sử để trở về với bối cảnh xã hội của Ấn Ðộ khoảng 2.500 năm trước chúng ta sẽ thấy Bà La Môn là một giáo phái cực thịnh, thu hút đại bộ phận phần tử trí thức đương thời của đất nước này. Thuyết hữu ngã của Bà La Môn nhấn mạnh sự tồn tại của một nguyên lý đầu tiên tạo lập ra vũ trụ gọi là đại ngã (brahman). Nguyên lý này mang tính tuyệt đối, trường tồn, bất biến và được thánh hóa qua biểu tượng của một vị thượng đế toàn trí, toàn năng là gọi là Ðại Ngã (Brahman). Trong mỗi cá nhân đều có một phần của đại ngã/Ðại Ngã gọi là tiểu ngã (atman). Tuy hiện tướng hay ngoại diện của đại ngã/Ðại Ngã và tiểu ngã có khác nhưng bản chất là đồng nhất vì cả hai đều có ba đặc trưng chung là (1) chủ tể tính (có khả năng chủ trì tự thân), (2) chủ thể tính (tự hữu tính, không cần dựa vào các yếu tố khác mà tồn tại), và (3) thường hằng tính (tính cố định, bất biến, và trường tồn). Nói cách khác, theo giáo lý Bà La Môn thì ngã là một thực thể vĩnh hằng, có năng lực chủ tể và tồn tại độc lập trong thế giới hiện tượng luôn luôn biến động. Ðể giải thoát, con người phải đem tiểu ngã hòa nhập với Ðại Ngã và đó chính là hành trình tu hành của tín đồ Bà La Môn. Trước khi đạt đến cảnh giới thăng hoa tối thượng đó, tiểu ngã phải trầm luân trong vòng luân hồi từ kiếp này sang kiếp khác.

          Tuy chấp nhận thuyết luân hồi nhưng đức Phật bác bỏ thuyết hữu ngã và ngài đã đưa ra những tư tưởng đối kháng qua pháp ấn chư pháp vô ngã. Khái niệm chư pháp của nhà Phật bao gồm tất cả mọi hiện tượng có thể nhận biết, có thể làm phát sinh trong ta một ý tưởng về những hiện tượng ấy. Như thế, bất kỳ việc gì (dù nhỏ dù lớn, hữu hình hay vô hình, chân thật hay hư ảo, hữu vi hay vô vi) mà chúng ta có thể khái niệm đều gọi là pháp. Nội dung thuyết vô ngã của nhà Phật là phản đề của thuyết hữu ngã theo chiều hướng Bà La Môn. Chữ anatman (vô ngã) trong tiếng Phạn do tiếp đầu ngữ an (biểu thị phủ định tính) và atman (ngã) kết hợp mà thành. (Tương tự, trong tiếng Pali, ngã là atta và vô ngã là anatta). Chư pháp vô ngã có nghĩa là tất cả mọi sự vật và hiện tượng trên đời đều không có thực thể hay tự tánh độc lập thường hằng, không có năng lực tự chủ tể, không có linh hồn trường tồn hay cái ta vĩnh cửu bất biến.

          Ðể giúp giáo chúng hiểu rõ ý nghĩa của vô ngã, đức Phật đã thuyết giảng thêm về khái niệm tứ đại giai không và tính cách tương đối, tạm bợ, duyên hợp của thân ngũ uẩn. Kính thưa quý cụ, vạn vật trong vũ trụ không phải 'do gió bốn phương, mây ngàn hướng, hợp lại mà thành' như lời nói ngây ngô của thí chủ thiên tài. Theo giáo lý đạo Phật, mọi vật thể đều do tứ đại chủng hay tứ đại giả, tức là địa đại, thủy đại, hỏa đại và phong đại, phối hợp cấu thành. Ðịa đại bản tính kiên cố có thể chi trì vạn vật. Thủy đại bản tính triều thấp, ẩm ướt có thể thu nhiếp vạn vật. Hỏa đại bản tính ôn noãn có thể điều nhiệt vạn vật. Phong đại bản tính lưu động có thể vận hành vạn vật. Khi cấu tạo sự vật, tứ đại chủng tùy theo nhu cầu của sự vật mà phối hợp thành phần để sự vật ấy có thể sanh trưởng. Chẳng hạn, nếu hỏa quá vượng và thủy lại khuyết suy (thí dụ như hạn hán) thì sẽ tạo thành tình trạng bất quân hành đem lại kết quả tất nhiên là sự vật không thể thuận lý thành chương mà sanh trưởng.

          Thế nào là tứ đại giai không? Chúng ta hãy thử nhìn kỹ chính mình. Thân thể này cũng do tứ đại chủng hợp lại mà thành: râu, tóc, răng, móng, da, thịt, gân, cốt đều thuộc địa đại; huyết dịch, nước mắt, nước miếng, nước mũi, nước tiểu ... đều thuộc thủy đại; ôn, noãn, nhiệt lượng trong cơ thể đều thuộc hỏa đại; hơi thở thì cũng rõ ràng là thuộc phong đại. Bởi thế trong ngôn từ Phật giáo, thân xác phàm của chúng ta được gọi là thân tứ đại. Giả sử như tứ đại chủng trên thân thể ta (nội tứ đại chủng) bị phân tán hoặc không có sự phụ trợ của tứ đại chủng bên ngoài (ngoại tứ đại chủng) thì cái ta không thể tồn tại. Thế nhưng chúng ta lại không thể tìm thấy được cái ta trong từng mỗi tứ đại chủng. Nếu địa đại là ta thì ta chính là bùn, lầy, cát, bụi vì khi chết (dù được mai táng hay hỏa táng) da, thịt, gân, cốt của ta sẽ biến thành cát, bụi, bùn, đất. Giả sử thủy đại là ta thì ta chính là biển cả bao la vì toàn bộ huyết dịch trong cơ thể ta đều thuộc về nước, nước bốc thành hơi, hơi ngưng tụ rơi xuống đất chảy vào lòng đại dương. Nếu hỏa đại là ta thì ta chính là ngọn lửa trong lò vì ôn, nhiệt, noãn khí trong cơ thể ta đều phát xuất từ hơi nóng. Giả sử phong đại là ta thì ta chính là làn gió lùa hay cơn giông bão vì hô hấp trên cơ thể ta trực thuộc luồng không khí lưu động trong trời đất.

         Thử hỏi bùn đất, nước biển, lửa lò, ngọn gió ở bên ngoài có phải là ta chăng? Nếu chúng không phải là ta thì bốn đại thủy, hỏa, phong, địa trên người ta có phải là ta chăng? Bởi vì nội tứ đại chủng và ngoại tứ đại chủng mang tính đồng nhất nên nếu trong ngoại tứ đại chủng không có ta thì đương nhiên trong nội tứ đại chủng cũng không có ta. Nếu mỗi đại chủng đứng riêng rẽ không phải là ta thì tập hợp tứ đại chủng đương nhiên cũng không phải là ta, nói một cách khác, vì không một đại nào trong tứ đại có thể gọi là ta cho nên nhóm tập hợp tất cả bốn cái phi-ta ấy cũng không thể là ta. Như vậy, thân tứ đại của ta tuy có mà lại như không bởi vì nó chẳng có thực hữu nội tại, chẳng có thực thể riêng biệt, không thể tự chủ tể, chẳng có bản chất thường hằng bất biến.

          Danh từ thân ngũ uẩn được dùng để hình dung cả phần vật chất (sinh lý và vật lý, gọi tắt là thân) lẫn phần tinh thần (tư duy và mọi trạng thái tâm lý khác, gọi tắt là tâm) của con người. Ngũ uẩn bao gồm sắc uẩn (yếu tố vật chất, tức là tứ đại chủng) và bốn uẩn tạo nên cảm giác, tri giác, tâm tư, và nhận thức là thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn và thức uẩn. Nếu sắc uẩn mang tánh tứ đại giai không thì, tương tự, không một uẩn nào trong bốn uẩn còn lại có thể gọi là ta và tập hợp ngũ uẩn chỉ là cái thân tâm giả hợp, giả danh chứ không phải là cái ta hay bản ngã thường hữu, có chủ thể tính và chủ tể tính theo tư tưởng Bà La Môn.

          Tiểu tăng xin cử thêm một thí dụ. Hạt giống muốn nẩy mầm trước hết phải có đất và nước bồi dưỡng. Nhưng nếu không có ánh nắng mặt trời và không khí thì hạt giống ấy không thể sanh trưởng. Hơn thế nữa, cần phải có sự điều hòa thích đáng thành phần của tứ đại chủng thì hạt giống mới có thể phát triển. Trong môi trường thích hợp, hạt giống sẽ trở thành một gốc cây cao lớn sau một khoảng thời gian nào đó. Ðến lúc này, nếu chúng ta truy cứu bản ngã của cây ấy thì kết quả cũng sẽ đưa chúng ta quay trở về với tứ đại chủng. Vỏ, rễ, cành, lá của cây đều thuộc địa đại; lưu chất trong cây thuộc thủy đại; noãn khí trên cây thì thuộc hỏa đại; và vận hành của cây (chẳng hạn như sự hấp thụ thán khí và phóng thải dưỡng khí) thì thuộc phong đại. Ngoài thủy, hỏa, phong, địa ra cây chẳng có gì khác có thể định nghĩa bản chất của cây. Một khi thực chất của cây không có một đặc tính cá biệt tức là thực hữu nội tại thì cái ta hay bản ngã của cây cũng không tồn tại.

          Suy diễn rộng ra, chư pháp trong vũ trụ chỉ có giả tướng tạm bợ chứ không có chủ thể vì ngoài tứ đại chủng ra nội thân của vạn vật và ngoại cảnh của thế gian không có vật gì khác. Cũng là tứ đại nhưng dưới những điều kiện phối hợp khác nhau lại sinh ra những vật thể có hình tượng khác nhau. Nói cách khác, mọi hiện tượng đều tạm bợ, biến đổi không ngừng, không có bản thể tuyệt đối, không thể tồn tại một cách biệt lập tự nội, và đó chính là ý nghĩa của pháp ấn 'chư pháp tất vô ngã' như lời đức Thế Tôn đã nói với ngài Hiền Thủ."

Trích từ cuốn Thiên Tài Ễnh Ương của LS. TS. Hồ Ngọc Sơn
Copyright © 2011 Hồ Ngọc Sơn

1 comments:

Nặc danh nói...

Co bai viet ve tam phap an khong ban. Cho minh doc. Bai doc de hieu lam.

Đăng nhận xét

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Bóp Vú, Bóp Trán
Từ cổ chí kim, đừng nói chi bọn phàm phu tục tử, nhiều người trong giới anh hùng (và gian hùng) cũng khó vượt qua cửa ải "mỹ nhũ quan." Nếu không được xử lý thích đáng, tật mê vú có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, chẳng hạn như khuynh quốc khuynh thành, thân bại danh liệt, hoặc làm trò cười cho vạn đời sau. Thời Xuân Thu, Phù Sai để mất nước Ngô chỉ vì đam mê cặp gò chim sa cá lặn của Tây Thi. 2.500 năm sau, Bill Clinton sém bị cách chức tổng thống vì cứ ưa đùa giỡn trên ngọn núi đôi của Monica Lewinsky. Gần đây, cựu thủ tướng Ý Silvio Berlusconi bị tuyên án 7 năm tù vì kiềm chế chẳng nổi khoái cảm mơn trớn bồng đảo của gái điếm...



Từ Chức: Thủ Đoạn Hay Đạo Đức Chính Trị
Trên không gian blog có nhiều người bàn tán xôn xao về cú "coup de pub" này của Dương Trung Quốc, nhưng phần lớn đều dựa vào giả định cho rằng, về mặt lý thuyết, món hàng mà ông nghị rao bán có thể so sánh hoặc đồng đẳng với cái gọi là "văn hóa từ chức" tại các nước dân chủ. Điều mà họ chỉ trích rất gắt gao là tính khả thi hoặc mục đích ứng dụng của nó dưới chế độ độc tài Đảng trị tại Việt Nam. Nhưng cả về mặt khái niệm, cái mà Dương Trung Quốc đề nghị, ngoài tên gọi ra, nội dung chứa đựng một mớ tư duy hàm hồ và tương phản với tinh thần của một nền văn hóa từ chức chân chính.



Ấm Chê Nồi... Đen Thui
Tuy nhiên, việc đối phó với Dương Trung Quốc không dễ dàng như việc đối phó với những kẻ không có thế lực trong đảng hoặc nhà nước nhưng dám "chọc giận" thủ tướng (như Cù Huy Hà Vũ), vì hiện tại mặc dù không phải là đảng viên nhưng Dương Trung Quốc đã trở thành bộ hạ của Tư Sang (kể từ khi đơn đầu kháo của y bị văn phòng thủ tướng bác bỏ vì lý do "tráo trở, không đáng tin cậy"). Đánh chó phải ngó mặt chủ nhân. Hành hung hoặc tống tù là những biện pháp tạm thời bất khả thi. Nhưng nếu đám công (an côn) đồ đàn em được dịp cất dùi cui và còng tay để nghỉ xả hơi thì nhóm thư đồng lại nhận được lệnh thi hành kế hoạch ám sát... nhân cách.



Ai Là Kẻ Chủ Mưu Bán Nước Tại Thành Đô
Tại “thằng” Gorbachốp! Đó là tuyên bố hùng hồn và lời giải thích chính thức đến tận hôm nay 2014 của đảng CSVN, lý giải nguyên nhân phải có Hội nghị Thành Đô của họ năm 1990 trong các hội nghị đảng, chính quyền, đoàn thể từ trung ương đến cơ sở và đến các chi bộ phường xóm, vỉa hè… Câu nói đó thể hiện văn hóa đặc thù của đảng CSVN – hôm qua đảng coi ông là vị Cứu tinh, là Giấc mơ, là Thiên đường mơ ước cho đảng theo, hôm nay ông là tội đồ bắt đảng phải theo mẹ đĩ già TQ!Câu nói đó thể hiện tâm thế hèn kém muôn đời của đảng CSVN, không bao giờ dám đối diện vấn đề và sự thật, chỉ luôn chỉ tay đổ lỗi cho người khác...


Thuở tàn xuân ngày hai buổi đến phường
Yêu quê hương qua tập tem phiếu nhỏ
“Ai bảo bao cấp là khổ?”
Tôi mơ màng hôn tô sắn độn khoai
Những ngày lén đọc
Sách báo "ngụy" vàng phai
Chúng bắt được
Tra tấn tơi bời, vỡ óc!
Có cô bé chuồng bên
Nhìn tôi thầm thổn thức...

"Cải tạo" bùng lên
Rồi "học tập" trường kỳ
Quê tôi đầy bóng giặc
Chúng chụp mũ, lôi đi
Cô bé chuồng bên (chẳng ngờ nghi)
Cũng bị ép bức
Hôm gặp tôi vẫn thầm thổn thức
Mắt sưng bầm (thương... thương... quá đi thôi!)
Giữa cuộc chuyển giao không nói được một lời
Xe tải đi qua, tôi ngoái đầu nhìn lại
Nắng rợp trời nhưng lòng tôi rét mãi...

Cuối cùng tôi trở về đây
Với phố phường xưa, khủng bố, đọa đày
Lại gặp em
Gầy gò chống cây nạng gỗ
Vẫn thầm thổn thức khi tôi hỏi nhỏ
Chuyện tự do... (khó nói lắm anh ơi!)
Tôi nắm bàn tay nhỏ nhắn ngậm ngùi
Em vẫn để yên trong tay tôi giá lạnh...

Hôm nay đến nhận tử thi em
Không tin được dù đó là sự thật
Giặc giết em rồi la: "Tự sát."
Chỉ vì em là ký giả, em ơi!
Đau xé lòng anh, chết cả con người...

Xưa yêu quê hương vì có khoai, có sắn
Có những ngày lén đọc bị còng, tra
Nay yêu quê hương vì sau từng chấn song sắt
Có oan hồn tức tưởi của em tôi!

Nam Hải Trường Sơn
Cuối Tháng 4 Đen, 2014
Nhại-họa thơ Giang Nam, để truy điệu ngày quê hương tàn tạ lần thứ 39

 

Copyright © 2010, 2011, 2012, 2013 Nam Hải Trường Sơn