Blog Nam Hải Trường Sơn Hân Hạnh Đón Chào Bạn



Đối với bạn, nỗi lo lắng của vợ chẳng khác gì bát nước lã—nhạt nhẽo vô vị, chỉ đến khi nhuốm bệnh bạn mới cảm thấy hương nó nồng, vị nó ngọt. Còn niềm ân cần của tình nhân thì giống hệt ly đá chanh—giữa mùa hè một ngày một ly e rằng chẳng đủ để giải khát. Trong khi đó, mối quan tâm của hồng nhan tri kỷ thì thoang thoảng như tách cà phê nóng—làm việc mệt nhoài đến nửa đêm, càng nhâm nhi càng cảm thấy tỉnh táo.
Câu Chuyện... Để Đời
Tuyết rơi tầm tã. Trời đất mông lung sau tấm màn trắng xám. Núi đồi trùng trùng điệp điệp nhưng chẳng thấy bóng chim bay. Vạn nẻo đường đi vắng hoe không một vết chân người. Chỉ có một chiếc tam bản cô đơn... bồng bềnh giữa dòng sông buốt giá.

Eleanor Roosevelt once said, "The future belongs to those who believe in the beauty of their dreams." It is time for those still intoxicated with power and corruption in Vietnam to sober up and purify themselves to join hands with the flag-wavers ...

Việt Nam: Con Hổ Cùng Đồ Mạt Lộ
Giống như tại Trung Quốc, ĐCSVN cũng bám chặt vào hệ thống xí nghiệp nhà nước để tạo phương tiện áp đặt quyền kiểm soát chính trị vào nền kinh tế. Tuy nhiên tầng lớp quản lý kinh tế có quan hệ chính trị nhưng bất tài lại được phép ...

Ai Sẽ Thống Trị Thế Giới?
Tất cả mọi kế hoạch này đều có thể thực hiện được bởi vì người Hoa Kỳ đã vùng dậy để đấu tranh cho lý tưởng bình đẳng chính trị, và hệ thống chính trị Hoa Kỳ đã triển khai đầy đủ sức bao dung để tạo điều kiện cho họ làm điều đó.

Tán Tỉnh
Này em mình gặp ở đâu
Sao mà như thể quen lâu lắm rồi
À ... ha ... có phải từ hồi
Em sang gánh nước bên đồi thông xanh
Lối về khúc khuỷu tròng trành
Nước vương ướt áo nhìn anh bẽ bàng


Bắc Kinh Là Cơn Ác Mộng Vĩnh Hằng
Bên kia là một thành phố tràn trề tuyệt vọng. Tôi gặp họ trên những chiếc xe buýt công cộng, tôi nhìn vào đôi mắt của họ và tôi thấy họ chẳng ôm ấp hy vọng gì. Thậm chí họ chẳng thể tưởng tượng..


Mẹ Cá Bống
Nhớ thuở lên ba
Mẹ ẳm bồng
Tiếng ru trầm bổng
Vòng tay ấm
Chén cơm hâm nóng
Môi thổi


Khổ Hạnh
Linh hồn anh hấp hối
Giữa vực sâu tăm tối"
Mất rồi, em mất rồi!
Đời còn ai cứu rỗi"
Áo cà sa mặc vội
Cố quên mùi tóc rối



Ngày 25 tháng 09 năm 2014

“Sống Cùng Lịch Sử” Là Triệu Chứng “Chết Theo Định Hướng”






Nối gót “Thái Sư Trần Thủ Độ” và “Lý Công Uẩn” để trở về với “Huyền Sử Thiên Đô” trong cung điệu bao cấp êm ấm, “Sống Cùng Lịch Sử” lại lần nữa chứng minh rằng số phận không thể tránh khỏi của loại lịch sử pha chế khiên cưỡng là chắc chắn sẽ được xếp... vào kho. “Sống Cùng Lịch Sử” là một bộ phim được thực hiện để kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ và vinh danh Võ Nguyên Giáp, nhưng vừa ra rạp chưa bao lâu đã phải ngưng chiếu vì... ế khách. Theo báo cáo của những trang mạng lề phải, sau hai tuần trụ ở rạp Kim Đồng ngay giữa thủ đô Hà Nội vào đầu tháng 9, “Sống Cùng Lịch Sử” không bán được dù chỉ một vé. Nhưng đây không phải là loại phim dzổm rẻ tiền mà là một trong những bộ phim lịch sử có kinh phí lớn nhất của Việt Nam. Chính quyền Hà Nội đã đầu tư đến 21 tỷ đồng tiền thuế của người dân để hoàn thành bộ phim này—với nhiều dàn dựng “kì công.”

Năm ngoái ông Giáp chết, nhiều người dân đến sắp hàng dài ra tận ngoài đường để mong được nhìn thấy linh cữu ông ta một lần cuối cùng. Nhưng tại sao, chưa đầy một năm sau, các rạp chiếu phim ca ngợi chiến công “hiển hách” của vị tướng “thiên tài” này lại vắng tanh như chùa Bà Đanh? Không phải họ đã lãng quên mà vì cái động cơ ấy không còn nữa. Năm ngoái phần lớn được ”Sống Cùng Lịch Sử” thuê làm diễn viên đóng vai quần chúng đến phúng điếu ông Giáp cho nên họ đã không ngần ngại tập trung trật tự bên hè phố từ lúc tờ mờ sáng. Bây giờ, theo lý giải của một người bạn blogger sống tại Hà Nội thì rõ ràng là:

Có tiền đứng cổng đợi tang
Không tiền rạp chiếu rình rang ai vào?

Trong khi đó Nguyễn Thanh Vân, đạo diễn của bộ phim, lại đưa ra những biện minh hầu như tự mâu thuẫn. Ông đạo diễn một mặt thì cho rằng chiến lược quảng bá và tiếp thị thiếu hiệu quả (vì thiếu tiền) là nguyên nhân dẫn đến sự thất bại, nhưng mặt khác thì trách móc rằng khán giả bây giờ không thích phim lịch sử và điều này “chỉ có thể thay đổi khi xã hội xây dựng hệ thống giáo dục ý thức lịch sử dân tộc tốt hơn.”

Một khi thị hiếu của khán giả đã không còn thì dẫu có bỏ ra hàng chục tỷ đồng để làm PR cũng chưa chắc có thể một sớm một chiều cứu vãn được tình thế. Về mặt xã hội, không phải khán giả Việt Nam thiếu ý thức lịch sử dân tộc như lời cáo buộc của ông đạo diễn mà ngược lại. Chẳng qua là họ đã ngán tới tận cổ loại lịch sử do đảng nhào nặn và thêu dệt liên tục trong mấy chục năm nay. Đối với họ, bộ phim này cũng chỉ là công cụ để tiếp diễn quá trình đó, bởi vậy vừa thấy cái tít có hai chữ “lịch sử” là đã vắt giò lên cổ chạy dài, chẳng ai buồn vào xem—mặc dù “Sống Cùng Lịch Sử” được chiếu trong những khung giờ ưu tiên và giảm giá vé. Sự thực là siêu phẩm điện ảnh này đã “chết yểu” ngay từ khi còn chưa ra rạp. Trong suốt tuần phim miễn phí (từ 24 đến 30 tháng 4) năm nay, nó đã được chiếu ở khắp nơi cho học sinh và sinh viên xem không nhưng kết quả cũng thất bại ê chề.

“Ế khách” không phải là vấn đề riêng của ngành phim Việt Nam mà là một căn bệnh kinh niên của nền văn học nghệ thuật Việt Nam nói chung. Chẳng hạn, theo đánh giá của nhà văn Hoài Hương: “Nếu lấy mốc thời gian từ đầu thế kỷ 21 đến nay để làm một cuộc tổng kết sẽ thấy, 15 năm qua số lượng tác phẩm có giá trị chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay trong khi số lượng người cầm bút viết văn trên cả nước thì không sao đếm xuể.” Đây chính là “điều trăn trở bấy lâu nay” của những người trong cuộc, bởi vậy vào cuối tháng 11 năm ngoái, Hội Đồng Lý Luận Phê Bình Văn Học Nghệ Thuật Trung Ương (sau đây sẽ được gọt tắt là “Hội Đồng”) đã tổ chức một cuộc hội thảo tại Sài Gòn để tìm cách giải quyết vấn nạn này, qua khẩu hiệu: “Phấn đấu sáng tạo nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, thực trạng và giải pháp.”

Thẳng thắn và ít hoa mỹ hơn là nhận định của nhà văn Chu Lai: Trọng tâm của cuộc hội thảo này nhắm vào “câu hỏi chưa có lời giải đáp: Tại sao chúng ta chưa có tác phẩm xứng tầm?” Hay nói nôm na theo ngôn ngữ của người bình dân: Văn nghệ sĩ Việt Nam chỉ sáng tạo hàng dzổm và họ đang luống cuống vì chưa có cách gì để nâng cao chất lượng. Kỳ hội thảo này quy tụ nhiều đại ca có máu mặt (và máu tay) của giới văn học nghệ thuật bao gồm đủ thứ GS, PGS, TS, ThS, NS...ND, NS...ƯT, và cả cựu TBT Lê Khả Phiêu. Nhưng điều chẳng có gì đáng ngạc nhiên là lý giải của họ phần lớn đều thuộc loại hô khẩu hiệu, theo luồng, lấy lệ. Bất kể danh tước của họ có gắn loại chữ S nào, đối với giới độc giả, hầu hết những người tham luận chỉ giỏi BS (vâng, động từ, đọc theo âm tiếng Anh là “bi ét-xơ”). Sau đây là nhận định của một vài người tham dự hội thảo có tư cách tay to mồm lớn.

Nguyễn Hồng Vinh, chủ tịch Hội Đồng, cổ động theo kiểu đĩa hát cũ mèm: “Những nội dung bàn thảo hôm nay nhằm tạo ra sự thống nhất trong nhận thức lý luận cũng như đánh giá đúng tình hình sáng tạo văn học, nghệ thuật hiện nay. Trên cơ sở đó nêu lên những giải pháp thiết thực góp phần cổ vũ, động viên, khuyến khích, tạo đà thúc đẩy quá trình sáng tạo văn học nghệ thuật, giúp chúng ta có thêm nhiều tác phẩm có giá trị cao về nội dung tư tưởng và giá trị nghệ thuật.”

Đào Duy Quát, phó chủ tịch Hộ Đồng, lý giải rằng đảng đã làm tốt nhiệm vụ bồi dưỡng tài năng và năng khiếu (nên hỏi ông Quát phải chăng đây là hai thực thể riêng biệt) nhưng chỉ tiếc rằng ông Trời chưa sinh ra những kẻ có tài ba siêu việt hơn nên đành chịu thôi: “Nghệ thuật 15 năm qua nhìn chung là chất lượng tác phẩm chưa tương xứng với số lượng. Và điều đáng quan tâm là … chúng ta mới có đội ngũ văn nghệ sĩ có tài năng, năng khiếu, chưa có tài năng lớn và thiên tài.”

Trong khi đó nhà văn Sương Nguyệt Minh không chỉ “than Trời” mà còn trách cả người: “Nguyên nhân chưa có tác phẩm văn chương đỉnh cao là do chưa xuất hiện thiên tài văn chương; thiếu vắng nhà văn có tư tưởng lớn; chưa đam mê quyết liệt, không dấn thân tận cùng; nhà văn đang bị tán tài (vừa phải làm công chức, vừa sáng tác); nhà văn thiếu sự liên tài (ít cảm thụ tác phẩm của các ngành nghệ thuật khác, ít đọc các tác phẩm của nhau, không phục nhau, thích bới lông tìm vết…); nhà văn thiếu những bi kịch lớn (bởi cuộc sống phẳng lặng, ổn định khiến nhà văn không thể đau đớn, dằn vặt, bị khắc khoải hoặc bị giày vò, từ đó tạo nên chất liệu văn chương)."

Còn cựu TBT Lê Khả Phiêu thì nhấn mạnh giải pháp “ra đi” theo định hướng xã hội chủ nghĩa để bươn lên đỉnh cao nghệ thuật: “Đi thế nào thì tùy theo đặc điểm của từng ngành, từng người, nhưng nhất thiết phải đi. Đi với thái độ dấn thân, nhập cuộc hết mình, đi với góc nhìn và tầm nhìn đúng đắn nhất định chúng ta sẽ tìm ra chủ đề, nhân vật và cũng để nâng cao, làm mới tư tưởng, tình cảm của chúng ta nữa. Nhất định chúng ta sẽ có những tác phẩm ghi dấu đẹp đẽ về sức vươn tới của con người Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.”

Nhưng nói một cách công tâm, dẫu thực sự có ý kiến xây dựng có chiều sâu và thiết thực hơn, tất cả những người tham dự kỳ hội thảo này (cũng như bất cừ một kỳ hội thảo nào trong quá khứ hay tương lai) đều không thể không BS theo đường lối của đảng—nếu họ không muốn bị “định kiến” hay bị chụp mũ “tiêu cực và lệch lạc.” Hội Đồng là cơ quan tham mưu của đảng và nhà nước trong lĩnh vực văn học nghệ thuật, do Ban Bí Thư chỉ đạo và Ban Tuyên Giáo Trung Ương (sau đây sẽ được viết tắt là “BTGTƯ”) quản lý. Trên thực tế, nó là cơ quan cầm đầu mạng lưới kiểm duyệt của đảng, hoạt động dựa trên cơ sở “lý luận văn học-nghệ thuật và mỹ học Marxist, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng về văn hóa, văn nghệ...” (trích lời phát biểu chỉ đạo của Đinh Thế Huynh—trưởng BTGTƯ—trong kỳ họp lần thứ 10 của Hội Đồng vào ngày 16 tháng 8, 2014). Dưới Hội Đồng mẹ này còn có hàng chục tá hội đồng con giữ vai trò "mục phu" trong các ngành ngang dọc ở cấp địa phương—để bảo đảm âm hưởng bê be của giới văn nghệ sĩ không thể tạo nên bất cứ một khúc điệu nào chối tai đảng.

Sức quyến rũ của sự biểu đạt nghệ thuật phụ thuộc vào khả năng sáng tạo của văn nghệ sĩ—tức là khả năng thách thức hay khuyến dụ người khác nhìn thế giới bằng một lăng kính mới qua sản phẩm do trí tưởng tượng của mình tạo ra. Không có sáng tạo, biểu đạt nghệ thuật chỉ là nỗ lực kéo dài cái nhàm nhạt cố hữu và giá trị của nó chỉ nằm trong giới hạn phục vụ những gì được áp đặt (hay chấp nhận) trong hiện tại. Kiểm duyệt là nọc độc giết chết khả năng sáng tạo bởi vì nó không chỉ cướp mất quyền tư duy độc lập của văn nghệ sĩ mà còn loại trừ (hay chí ít là hạn chế nghiêm ngặt) luận thuật cũng như quá trình cho-và-nhận theo chiều hướng đa nguyên và nhân bản. Tệ hơn nữa, nó còn hủy hoại, che dấu, hay bóp méo sự thật cũng như những cộng thức cơ bản dựa trên giá trị phổ cập của nhân loại.

Trong một xã hội toàn trị, tất cả mọi thứ được mệnh danh là sáng tạo hoặc độc lập đều giả tạo vì nhiệt tình và sức tưởng tượng không có cơ hội để phát huy và khai sinh bất cứ cái gì có ý nghĩa. Văn học nghệ thuật dưới chế độ cộng sản Việt Nam chỉ là ảo ảnh vì nó không thực sự quan tâm đến nhu cầu tự biểu đạt chân thành của văn nghệ sĩ mà chỉ vận hành như một công cụ để củng cố quyền thống trị của đảng. Đã hơn 60 năm nay, những ai có quan điểm bất đồng đều bị đàn áp, tống tù, hay xử tử. Bởi thế văn học nghệ thuật phải tránh né mọi tiếp cận có ý nghĩa mỹ học chân chính (mà tuyên dương ý niệm tự do, bình đẳng, đa nguyên, và đa văn hóa là một khía cạnh quan trọng). Đó mới chính là lý do khiến văn học nghệ thuật thiếu phẩm chất và sức quyến rũ.

Đã đến lúc—thực sự là đã quá lúc—giới văn nghệ sĩ Việt Nam vùng lên để chất vấn, thách thức, đả kích cái đại tự sự thối nát và lỗi thời do đảng áp đặt để bắt họ phục tùng và trung thành. Họ phải phá chuồng, đạp rào, bỏ lề chứ không thể cứ tiếp tục bê be như thế mãi. Đó là điều kiện tiên quyết để thăng hoa cũng như tạo dựng niềm tin và lòng hâm mộ của khán, thính, độc giả.

Vả lại đó không phải chỉ đơn thuần là nỗ lực nâng cao chất lượng tác phẩm mà còn là biểu hiện hiện của danh dự và lương tri.

Nam Hải Trường Sơn
Tháng 9, 2014

4 comments:

Nặc danh nói...

Bệnh nan y. Có hội thảo bao nhiêu lần cũng thế thôi. Hội thảo chỉ là cơ hội chén anh chén chú, tuyên truyền vu vơ để có dịp báo cáo thành tích "phấn đấu".

Nặc danh nói...

Văn học nghệ thuật CSVN là thứ hàng tồi nhưng cứ rêu rao ca tụng nhau rồi bày đặt đủ thứ giải thưởng theo kiểu mèo meo.

Nặc danh nói...

Hehehe... chỉ tại Việt Nam mình chưa có thiên tài văn chương xuất hiện thôi. Nếu xuất hiện thì năm nào mà chả đoạt được giải Nobel... đúng là loại lý luận đỉnh cao trí tuệ.....

Nặc danh nói...

đủ thứ GS, PGS, TS, ThS, NS...ND, NS...ƯT nhưng bất kể danh tước của họ có gắn loại chữ S nào, đối với giới độc giả, hầu hết những người tham luận chỉ giỏi BS .... hehehe sao nghe quen quen.....

Đăng nhận xét

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Bóp Vú, Bóp Trán
Từ cổ chí kim, đừng nói chi bọn phàm phu tục tử, nhiều người trong giới anh hùng (và gian hùng) cũng khó vượt qua cửa ải "mỹ nhũ quan." Nếu không được xử lý thích đáng, tật mê vú có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, chẳng hạn như khuynh quốc khuynh thành, thân bại danh liệt, hoặc làm trò cười cho vạn đời sau. Thời Xuân Thu, Phù Sai để mất nước Ngô chỉ vì đam mê cặp gò chim sa cá lặn của Tây Thi. 2.500 năm sau, Bill Clinton sém bị cách chức tổng thống vì cứ ưa đùa giỡn trên ngọn núi đôi của Monica Lewinsky. Gần đây, cựu thủ tướng Ý Silvio Berlusconi bị tuyên án 7 năm tù vì kiềm chế chẳng nổi khoái cảm mơn trớn bồng đảo của gái điếm...



Từ Chức: Thủ Đoạn Hay Đạo Đức Chính Trị
Trên không gian blog có nhiều người bàn tán xôn xao về cú "coup de pub" này của Dương Trung Quốc, nhưng phần lớn đều dựa vào giả định cho rằng, về mặt lý thuyết, món hàng mà ông nghị rao bán có thể so sánh hoặc đồng đẳng với cái gọi là "văn hóa từ chức" tại các nước dân chủ. Điều mà họ chỉ trích rất gắt gao là tính khả thi hoặc mục đích ứng dụng của nó dưới chế độ độc tài Đảng trị tại Việt Nam. Nhưng cả về mặt khái niệm, cái mà Dương Trung Quốc đề nghị, ngoài tên gọi ra, nội dung chứa đựng một mớ tư duy hàm hồ và tương phản với tinh thần của một nền văn hóa từ chức chân chính.



Ấm Chê Nồi... Đen Thui
Tuy nhiên, việc đối phó với Dương Trung Quốc không dễ dàng như việc đối phó với những kẻ không có thế lực trong đảng hoặc nhà nước nhưng dám "chọc giận" thủ tướng (như Cù Huy Hà Vũ), vì hiện tại mặc dù không phải là đảng viên nhưng Dương Trung Quốc đã trở thành bộ hạ của Tư Sang (kể từ khi đơn đầu kháo của y bị văn phòng thủ tướng bác bỏ vì lý do "tráo trở, không đáng tin cậy"). Đánh chó phải ngó mặt chủ nhân. Hành hung hoặc tống tù là những biện pháp tạm thời bất khả thi. Nhưng nếu đám công (an côn) đồ đàn em được dịp cất dùi cui và còng tay để nghỉ xả hơi thì nhóm thư đồng lại nhận được lệnh thi hành kế hoạch ám sát... nhân cách.



Ai Là Kẻ Chủ Mưu Bán Nước Tại Thành Đô
Tại “thằng” Gorbachốp! Đó là tuyên bố hùng hồn và lời giải thích chính thức đến tận hôm nay 2014 của đảng CSVN, lý giải nguyên nhân phải có Hội nghị Thành Đô của họ năm 1990 trong các hội nghị đảng, chính quyền, đoàn thể từ trung ương đến cơ sở và đến các chi bộ phường xóm, vỉa hè… Câu nói đó thể hiện văn hóa đặc thù của đảng CSVN – hôm qua đảng coi ông là vị Cứu tinh, là Giấc mơ, là Thiên đường mơ ước cho đảng theo, hôm nay ông là tội đồ bắt đảng phải theo mẹ đĩ già TQ!Câu nói đó thể hiện tâm thế hèn kém muôn đời của đảng CSVN, không bao giờ dám đối diện vấn đề và sự thật, chỉ luôn chỉ tay đổ lỗi cho người khác...


Thuở tàn xuân ngày hai buổi đến phường
Yêu quê hương qua tập tem phiếu nhỏ
“Ai bảo bao cấp là khổ?”
Tôi mơ màng hôn tô sắn độn khoai
Những ngày lén đọc
Sách báo "ngụy" vàng phai
Chúng bắt được
Tra tấn tơi bời, vỡ óc!
Có cô bé chuồng bên
Nhìn tôi thầm thổn thức...

"Cải tạo" bùng lên
Rồi "học tập" trường kỳ
Quê tôi đầy bóng giặc
Chúng chụp mũ, lôi đi
Cô bé chuồng bên (chẳng ngờ nghi)
Cũng bị ép bức
Hôm gặp tôi vẫn thầm thổn thức
Mắt sưng bầm (thương... thương... quá đi thôi!)
Giữa cuộc chuyển giao không nói được một lời
Xe tải đi qua, tôi ngoái đầu nhìn lại
Nắng rợp trời nhưng lòng tôi rét mãi...

Cuối cùng tôi trở về đây
Với phố phường xưa, khủng bố, đọa đày
Lại gặp em
Gầy gò chống cây nạng gỗ
Vẫn thầm thổn thức khi tôi hỏi nhỏ
Chuyện tự do... (khó nói lắm anh ơi!)
Tôi nắm bàn tay nhỏ nhắn ngậm ngùi
Em vẫn để yên trong tay tôi giá lạnh...

Hôm nay đến nhận tử thi em
Không tin được dù đó là sự thật
Giặc giết em rồi la: "Tự sát."
Chỉ vì em là ký giả, em ơi!
Đau xé lòng anh, chết cả con người...

Xưa yêu quê hương vì có khoai, có sắn
Có những ngày lén đọc bị còng, tra
Nay yêu quê hương vì sau từng chấn song sắt
Có oan hồn tức tưởi của em tôi!

Nam Hải Trường Sơn
Cuối Tháng 4 Đen, 2014
Nhại-họa thơ Giang Nam, để truy điệu ngày quê hương tàn tạ lần thứ 39

 

Copyright © 2010, 2011, 2012, 2013 Nam Hải Trường Sơn